Psychische klachten rondom de menopauze

Samenvatting

De overgang (perimenopauze) gaat gepaard met sterke hormonale fluctuaties en uiteindelijk een daling van oestrogeen en progesteron. Deze geslachtshormonen reguleren onder andere stemming, cognitie en slaap, via invloed op de serotonerge, dopaminerge, glumatinerge en GABA-erge systemen. In de overgang kunnen vrouwen niet alleen lichamelijke klachten ervaren, zoals opvliegers, maar ook nieuwe of toegenomen psychische klachten. De inschatting van een mogelijke hormonale component in de mentale klachten is primair klinisch, gebaseerd op leeftijd, cyclusveranderingen en het type klachten. Laboratoriumonderzoek heeft geen waarde. Hormoonsuppletietherapie is werkzaam voor overgangsklachten, met name vasomotorische klachten; fenzolinetant is hiervoor een alternatief. Secundair kan hormoonsuppletietherapie affectieve klachten reduceren, maar vaak zijn antidepressiva (aanvullend) geïndiceerd. Hormonale veranderingen beïnvloeden tevens de farmacokinetiek van psychofarmaca, wat dosisaanpassing kan vereisen. De overgang vormt daarmee een kwetsbare neuro-endocriene periode, waarbij er door bewustwording en samenwerking met huisarts of gynaecoloog veel opties zijn om psychiatrische klachten in de overgang te verminderen.