De premenstruele stemmingsstoornis

Samenvatting

De menstruele cyclus gaat bij een aanzienlijk deel van de vrouwen gepaard met lichamelijke, cognitieve en emotionele klachten. In significant hinderlijke mate noemen we dit het premenstrueel syndroom (PMS). Bij 3-8% van de vrouwen staan ernstige psychiatrische klachten op de voorgrond en wordt voldaan aan de criteria van de premenstruele stemmingsstoornis (PMSS). De diagnose PMSS wordt gesteld aan de hand van DSM-criteria op basis van prospectief ingevulde vragenlijsten voor ten minste twee opeenvolgende cycli. Er is consensus dat PMSS het gevolg is van een verhoogde gevoeligheid van het centrale zenuwstelsel voor cyclische schommelingen van oestrogeen en progesteron. In het bijzonder de stijging en daling van de progesteron metaboliet allopregnanolon (ALLO) lijkt een belangrijke factor te zijn in de etiologie van PMSS. Hierbij treden veranderingen op in het GABA-erge, serotonerge, opioïde en neuro-inflammatoire systeem, met stemmingsklachten als gevolg. Behandelopties bij PMS/PMSS omvatten leefstijlinterventies, CGT, hormonale preparaten/analogen en SSRI’s. Nieuwe middelen zijn in ontwikkeling.