Themadag Zwangerschap en lactatie

do 14 december 2017 | 09:00-17:30

Spreker(s): Dr.I.M. (Irene) van Vliet, Dr. I. (Inge) van Kamp, Dr. H. (Huibert) Burger, Drs.T. (Tom) Schneider, Drs.A. (Anja) Stevens, Dr. E. (Esther) Knijff


Specialisme: Verpleegkundig specialisten GGZ , Verpleegkundig specialisten , Psychiaters , Kinderartsen , Kinder- en Jeugdpsychiaters , Gynaecologen

Kosten: Leden van Psyfar betalen €399,-. Niet-leden betalen voor deelname €495,-.

Accreditatie: Geaccrediteerd voor 5 punten door de NVvP. Accreditatie aangevraagd bij de NVZA en VSR (alle subspecialismen).

Laat u donderdag 14 december bijpraten over de nieuwste inzichten over psychofarmaca en zwangerschap. Tijdens deze nieuwe Psyfar-themadag Zwangerschap en lactatie behandelen experts als dr. Irene van Vliet, dr. Huib Burger en dr. Inge van Kamp relevante vragen over psychiatrische stoornissen bij zwangerschap, het gebruik van SSRI’s en benzodiazepinen, verslaving tijdens de zwangerschap en de gevolgen daarvan voor het kind. Het doel van deze themadag is om de deelnemers een update te geven wat betreft de huidige stand van zaken en met name praktische handvatten te bieden voor de dagelijkse klinische praktijk, en hiermee te oefenen aan de hand van casuïstiek.

Inschrijven

Programma

08:45 - 09:30 uur
    
        Ontvangst en registratie

09:30 - 10:00 uur

        Inleiding themadag Zwangerschap en lactatie
Irene van Vliet

10:00 - 11:00 uur

        Veranderingen in farmacokinetiek tijdens de zwangerschap
Arne Risselada

11:00 - 11:30 uur

        Koffiepauze

11:30 - 12:30 uur


        Zwangerschap en verslaving
Tom Schneider

12:30 - 13:30 uur

        Lunchpauze

13:30 - 14:30 uur

        Eerste workshopronde

14:30 - 14:45 uur

        Korte wisselpauze

14:45 - 15:45 uur

        Tweede workshopronde

15:45 - 16:15 uur

        Theepauze

16:15 - 17:15 uur

        Derde workshopronde

17:15 uur         Einde programma

 

Plenaire sessies

1. Inleiding themadag Zwangerschap en lactatie - Irene van Vliet

Psychiatrie en zwangerschap en lactatie is voor de dagelijkse praktijk een relevant onderwerp. Psychiatrische stoornissen komen in alle levensfasen voor, dus ook in de vruchtbare levensfase. Daarnaast komen bepaalde aandoeningen, zoals stemmings-, angststoornissen en sommige persoonlijkheidsstoornissen, meer bij vrouwen dan bij mannen voor. Hoe deze patiënten optimaal te behandelen en begeleiden is een belangrijk onderwerp van deze themadag. Psychofarmaca vormen een belangrijk deel van het therapeutisch arsenaal van de psychiater. Bij het veilig inzetten van deze middelen spelen een aantal aspecten een rol, zoals teratogeniteit van het middel, effect op het beloop van de zwangerschap, perinatale effecten, neonatale adaptatie, onttrekkingsverschijnselen en langetermijneffecten op het kind. Maar ook farmacokinetische en –dynamische aspecten bij de moeder zijn relevant. In de zwangerschap kunnen deze bijvoorbeeld door de invloed van de geslachtshormonen veranderen. Dat kan klinische consequenties hebben, bijvoorbeeld voor de dosering van het medicijn of mogelijke interacties.

Naarmate meer vrouwen met een psychiatrische aandoening, of een voorgeschiedenis daarvan, zwanger zijn, of dat graag willen worden, zullen behandelaren in de psychiatrie en huisartsen en apothekers dus ook meer met al deze klinische vragen geconfronteerd worden.

 

2. Veranderingen in farmacokinetiek tijdens de zwangerschap - Arne Risselada

Na het volgen van deze plenaire lezing:

  • Weet u of en hoe de verschillende farmacokinetische fasen van een geneesmiddel veranderen tijdens de zwangerschap;
  • Weet u welke leverenzymen actiever worden tijdens de zwangerschap en welke juist minder actief;
  • Weet u dat u eventueel een ijkspiegel kunt gebruiken om veranderingen in farmacokinetiek inzichtelijk te maken.

Tijdens deze lezing wordt stilgestaan bij de veranderingen in farmacokinetiek tijdens de zwangerschap die relevant zijn voor psychofarmaca. In het eerste gedeelte van de lezing worden de algemene veranderingen in absorptie, distributie, metabolisme en excretie besproken. In het tweede gedeelte van de lezing wordt ingegaan op de concrete veranderingen in farmacokinetiek die bij de antidepressiva, antipsychotica en stemmingsstabilisatoren optreden en de consequenties die dit zou kunnen hebben voor de dosering. In het derde en laatste deel van de lezing wordt stilgestaan bij de mogelijke consequenties voor de praktijk. Hierin worden adviezen gegeven voor het al dan niet bepalen van bloedspiegels om het gebruik van de psychofarmaca te begeleiden.



3.
Zwangerschap en verslaving - Tom Schneider - inhoud volgt

 

Workshops

  • Het SSRI-en-zwanger-dilemma - Huib Burger

Na het volgen van deze workshop:

  • Heeft u inzicht gekregen in de overwegingen die een rol spelen bij het al dan niet afbouwen van antidepressiva tijdens de zwangerschap;
  • Heeft u kennis opgedaan over de wetenschappelijke evidentie op dit gebied.

Selectieve serotonine heropname remmers (SSRI’s) zijn veruit de meest voorgeschreven groep van antidepressiva, ook tijdens de zwangerschap. In Nederland gebruikt twee tot drie procent van de zwangere vrouwen een SSRI. De vraag is of op basis van wetenschappelijke evidentie een advies kan worden gegeven om deze medicatie af te bouwen of juist te continueren. Er is daarbij een klinisch dilemma.  Enerzijds zijn er gedocumenteerde risico’s voor het kind van SSRI-gebruik tijdens de zwangerschap, anderzijds vormt een depressieve terugval ook een aanzienlijk risico, niet alleen voor de moeder maar ook voor het kind. In deze workshop wordt dit dilemma verder uitgewerkt en wordt gekeken wat de wetenschap ons te bieden heeft bij het maken van een verantwoorde evidence-based keuze. We zullen daarbij gepubliceerde onderzoeken kritisch tegen het licht houden en de resultaten samenvatten. Bij dit proces zullen de deelnemers actief betrokken worden. Vervolgens zullen we proberen gezamenlijk conclusies te trekken die directe relevantie hebben voor de klinische praktijk.

  • Psychiatrische stoornissen rondom de zwangerschap - Esther Knijff

Na het volgen van deze workshop:

  • Weet u welke aandachtspunten er zijn in de beoordeling van psychiatrische patiënten die zwanger zijn of net bevallen;
  • Bent u op de hoogte van het belang van een individueel afgestemd peripartum behandelplan, waarbij een multidisciplinaire benadering van meerwaarde is.

Psychiatrie en zwangerschap zijn thema’s die nauw verwant kunnen zijn. Immers, de meeste psychiatrische stoornissen debuteren bij vrouwen in de vruchtbare leeftijd. Bijna de helft van de patiënten met een ernstige psychiatrische stoornis heeft kinderen. Er zijn een aantal psychiatrische ziektebeelden te noemen die specifiek gekoppeld zijn aan de peripartum periode, waarbij de postpartum psychose het meest aansprekende voorbeeld is. Preventief beleid kan bij sommige beelden van groot belang zijn.  

In deze workshop zullen we algemene aandachtspunten en adviezen bespreken die bij de behandeling van zwangere psychiatrische patiënten aandacht behoeven. Het belang van een peripartum behandelplan zal hierbij extra aandacht krijgen. Hiernaast is er ruimte voor casuïstiek om bovengenoemde te illustreren. Vragen of voorbeelden uit je eigen praktijk kunnen hierbij worden ingebracht.

 

  • Benzodiazepinegebruik tijdens zwangerschap en lactatie - Inge van Kamp en Irene van Vliet

Na het volgen van deze workshop:

  • Bent u bekend met de effecten van benzodiazepinegebruik tijdens de zwangerschap en lactatie;
  • Bent u bekend met de valkuilen en kunt u adviezen formuleren in uw dagelijkse praktijk.

Benzodiazepinen worden veel gebruikt als slaap- of kalmeringsmiddel, ook tijdens de zwangerschap. Benzodiazepinen passeren de placenta en gaan over in de moedermelk en kunnen op deze manier effecten hebben op het (ongeboren) kind. Benzodiazepinen kunnen chronisch of incidenteel worden gebruikt. In veel gevallen wordt naast benzodiazepinen ook andere medicatie gebruikt, vaak gaat het dan om andere psychofarmaca. In deze workshop wordt ingegaan op mogelijke effecten van benzodiazepinen, op zowel de zwangerschap als het kind. Aan de hand van casuïstiek zullen we interactief de uit onderzoek bekende effecten bespreken, alsmede de aanbevelingen zoals die werden geformuleerd in de landelijke multidisciplinaire richtlijn ‘Benzodiazepinengebruik in de zwangerschap en tijdens de lactatie’. Beide workshopbegeleiders maakten deel uit van de multidisciplinaire werkgroep die deze richtlijn heeft ontwikkeld (2013).

 

  • Verslaafde zwangeren en moeders - spreker en inhoud volgen


  • Stemmingsstabilisatoren en antipsychotica bij zwangerschap en lactatie - Anja Stevens

Na het volgen van deze workshop:

  • Kunt u voor- en nadelen van stemmingsstabilisatoren en antipsychotica tijdens de zwangerschap en postpartum-periode afwegen;
  • Bent u op de hoogte van de huidige kennis over dit onderwerp;
  • Weet u dat het in deze gevallen gaat om individueel genomen beslissingen door de vrouw en haar partner, mede op basis van door u verstrekte informatie.

Bij kinderwens van vrouwen met een bipolaire stoornis of een psychotische stoornis is het van belang goede informatie te geven over de voor- en nadelen van het gebruik van psychofarmaca tijdens de zwangerschap en de postpartumperiode.

Risico van terugval (moeder) versus risico van medicatiegebruik (kind) dienen aan bod te komen. Alleen dan kunnen de vrouw en haar partner een gewogen beslissing nemen over het gebruik van psychofarmaca.

Van de verschillende stemmingsstabilisatoren en antipsychotica zal de laatste stand van zaken besproken worden met betrekking tot gebruik tijdens de zwangerschap en de postpartum-periode.

Sprekers

Dr. I.M. (Irene) van Vliet

Dr. Irene van Vliet is werkzaam als psychiater en chef-de-(poli)clinique in het Leids Universitair Medisch Centrum. Naast patiëntenzorg (m.n. therapieresistente stemmings- en angststoornissen, ECT, en psychiatrie en zwangerschap), is zij...

Dr. I. (Inge) van Kamp

Dr. Inge van Kamp: gynaecoloog-perinatoloog, Leids Universitair Medisch Centrum (LUMC), Leiden Dr. Inge van Kamp (1955) studeerde Geneeskunde aan de Vrije Universiteit van Amsterdam. Daarna volgde zij de specialisatie tot gynaecoloog in het...

Dr. H. (Huibert) Burger

Dr. Huib(ert) Burger, arts-epidemioloog afdeling Huisartsgeneeskunde Universitair Medisch Centrum Groningen (UMCG) Dr. Huib(ert) Burger (1963) studeerde geneeskunde aan de Rijksuniversiteit Groningen. Daarna verrichtte hij promotieonderzoek bij...

Drs. T. (Tom) Schneider

Tom Schneider heeft zich gespecialiseerd in psychiatrie en zwangerschap en in gyneacologische anatomie.

Drs. A. (Anja) Stevens

Anja Stevens werkt als psychiater en senior onderzoeker bij Dimence. Zij is boegbeeld en hoofd van het SCBS Bipolaire Stoornissen (TOPGGz erkend) en SCBS Psychiatrie en Zwangerschap. Naast de patiëntenzorg is zij op dit moment bezig met haar...

Dr. E. (Esther) Knijff

Dr. Esther Knijff heeft haar specialisatie tot psychiater gevolgd in het Erasmus MC, Rotterdam. In 2006 is zij gepromoveerd op het proefschrift “Bipolar Disorder; immunological aspects”. Na enkele jaren werkzaam te zijn geweest in de...

Locatie


Muntgebouw, Utrecht
Leidseweg 90
3531 BG
Utrecht
Inschrijven