Geaccrediteerde nascholing
Menu
Nog 2 dagen!

€ 385,- voor leden, € 455,- voor niet-leden

Nog 2 dagen om u in te schrijven!

Over de cursus


Specialisme: Psychiaters, (ziekenhuis)apothekers, verpleegkundig specialisten GGZ, psychologen
Kosten:Leden van Psyfar betalen €385,-. Niet-leden betalen voor deelname €455,-. Verpleegkundig specialisten die lid zijn van Psyfar (vs) betalen €285,-. Verpleegkundig specialisten die geen lid zijn van Psyfar (vs) betalen €302,-.
Accreditatie: Is geaccrediteerd voor 5 punten bij de NVvP, VSR (alle subspecialismen) en NVZA. Bij de FGzPt geaccrediteerd voor 6 punten en accreditatie is aangevraagd voor 5 punten bij de KNMP.

* Let op! Voor verpleegkundig specialisten geeft de website bij inschrijving onjuiste prijzen door, namelijk de prijzen die voor de psychiaters gelden. Bent u verpleegkundig specialist, dan wordt dit gecorrigeerd op de factuur die u per e-mail ontvangt.



Psychiatrische patiënten kampen bovengemiddeld vaak met slapeloosheid en chronische insomnie. De sprekers van de Psyfar Themadag Slaapstoornissen brengen u op 21 september op de hoogte van de oorzaken van deze hoge prevalentie en gaan in op de therapeutische opties als cognitieve gedragstherapie en slaapmedicatie.

Op dinsdag 21 september bent u online van harte welkom. De Themadag Slaapstoornissen brengt u in drie plenaire sessies en twee interactieve workshoprondes op de hoogte van de belangrijkste ontwikkelingen op slaap van de afgelopen jaren. De sprekers en workshopleiders zijn zonder uitzondering professionals die een herkenbare brug slaan tussen de theorie en uw dagelijkse praktijk. 

In de eerste workshopronde kunt u deelnemen aan de volgende workshops:

  • Slaapstoornissen bij kinderen met psychiatrische aandoeningen - Sigrid Pillen
  • CGT-insomnie bij psychiatrisch patiënten - Inge Ensing
  • PTSS en slaap: nachtmerries en andere slaapverstoringen - Annette van Schagen

In de tweede workshopronde kunt u deelnemen aan de volgende workshops:

  • Effecten van psychofarmaca op de slaap; van neurotransmitters naar praktijk - Maaike van Veen
  • Chronotherapie in de praktijk - Karin van Rijn & Rixt Riemersma

N.B. Wilt u liever op locatie aan de themadag deelnemen? Schrijf dan via deze link in voor Psyfar en via deze link voor Psyfar vs.

Het programma

Programma onder voorbehoud

  • 08:45 - 09:30 Ontvangst
  • 09:30 - 09:45 Opening en introductie - M.C.M. (Marijke) Gordijn
  • 09:45 - 10:45 Slaap-waakregulatie: van normaal tot ritmestoornissen en de rol van melatonine - M.C.M. (Marijke) Gordijn
  • 10:45 - 11:15 Pauze
  • 11:15 - 12:30 Invloed slaapstoornissen op psychische gezondheid - M. (Marike) Lancel
  • 12:30 - 13:30 Lunchpauze
  • 13:30 - 14:30 Workshopronde 1
  • 14:30 - 14:45 Pauze
  • 14:45 - 15:45 Workshopronde 2
  • 15:45 - 16:00 Pauze
  • 16:00 - 17:00 Casuïstieksessie
  • 17:00 Einde congres

Inhoud

Plenair 1: Het ongestoorde en verstoorde 24-uurs ritme van slapen en waken en de rol van licht/donker en melatonine.

Het ritme van slapen en waken vertoont een 24-uurs patroon, aangestuurd door de biologische klok; een gebied in de hypothalamus waarin in de cellen ritmes gegenereerd worden door moleculaire feedback-loops. Naast dit circadiane proces is er een homeostatisch proces waarbij de diepte van de slaap afhankelijk is van voorafgaande slaap- en wakkerduur.

De biologische klok loopt niet bij iedereen even snel, de eigen periode varieert van zo’n 23.5 uur tot 25 uur. Hij moet dus gelijk gezet worden om ervoor te zorgen dat we op tijd in slaap vallen en op tijd weer wakker worden. De ‘Zeitgeber’ daarvoor is voornamelijk licht; licht in de ochtend versnelt de klok, licht in de avond vertraagt de klok. Verschillen in de karakteristieken van de biologische klok (de Zeitgeber) en het gedrag, resulteren in verschillen in slaaptiming en kunnen tot circadiane ritme slaap-waak stoornissen (CRSWD) leiden.

Het behandelen van deze stoornissen vraagt inzicht in de werking van de biologische klok en van licht en donker. Melatonine speelt als wijzer van de biologische klok een belangrijke rol bij slaapregulatie. Maar het is een klokhormoon en kan als zodanig nuttig zijn bij de behandeling, mits gebruikt in de juiste dosis en op het juiste tijdstip.

Na afloop van deze lezing:

  • Weet u hoe slaap wordt gemeten en kent u de verschillen tussen REM-slaap en non-REM-slaap;
  • Weet u hoe de timing van slapen en waken geregeld wordt;
  • Herkent u stoornissen in het slaap-waakritme;
  • Weet u hoe belangrijk de timing van licht en donker is voor slaap en hoe dit te gebruiken als (preventieve) behandeling;
  • Weet u wat de rol van melatonine is bij slaapregulatie en hoe dit te gebruiken als behandeling.
21 september 2021
Plenair 2: In de greep van de nacht: de invloed van gestoorde slaap op de psychische gezondheid

Verschillende slaapstoornissen komen vaak voor in de psychiatrie, zoals OSAS, RLS en bovenal insomnie. Slaapstoornissen hebben een negatieve invloed op de psychische gezondheid en psychiatrische uitkomst. Aandacht voor de slaap van patiënten is dan ook essentieel.

Interventies/maatregelen ter bevordering van goede slaap kunnen een belangrijke rol spelen bij de preventie van slaapstoornissen. Bij een vermoeden van een slaapstoornis, is het advies deze te (laten) diagnosticeren en apart te behandelen. Bij de behandeling is het nuttig de voorgeschreven psychofarmaca in ogenschouw te nemen met betrekking tot hun effecten op slapen en waken.

Na afloop van deze lezing heeft u kennis opgedaan over:

  • Prevalente slaapstoornissen in de psychiatrie
  • Diagnostische criteria voor een insomnie stoornis
  • Ontwikkeling van een insomnie stoornis
  • Invloed van insomnie op psychopathologie
  • Opties voor preventie en behandeling
21 september 2021
Workshop - Slaapstoornissen bij kinderen met psychiatrische aandoeningen (ronde 1)

Bij kinderen met psychiatrische problematiek, zoals ADHD, ASS of depressie komen veel slaapstoornissen voor, met name slapeloosheidsklachten. De onderliggende oorzaken kunnen echter verschillen, variërend van bijwerkingen van medicatie, een verschoven slaapwaakritme, een verhoogd arousal niveau of een slechte slaaphygiëne.

Tijdens deze interactieve workshop leert u aan de hand van een casus om de slaap van een kind gestructureerd in kaart te brengen en oorzaken te identificeren. Aan de hand hiervan komen verschillende behandelopties aan bod, zowel niet-medicamenteuze behandelingen als het gericht in zetten van medicatie, zoals melatonine, sedativa en psychofarmaca.

Na afloop van deze workshop:

  • Kent u de belangrijkste oorzaken van slaapproblemen bij kinderen met psychiatrische aandoeningen en kunt u deze gestructureerd in kaart brengen
  • Weet u hoe u de behandeling hierop kunt laten aansluiten
  • Begrijpt u waarom er geen one-size-fits-all bestaat voor slaapproblemen bij psychiatrische aandoeningen en waarom er een gepersonaliseerde aanpak nodig is.
21 september 2021
Workshop - CGT-insomnie bij psychiatrisch patiënten (ronde 1)

Het doel van deze workshop is het leren (h)erkennen en behandelen van comorbide insomnie bij uiteenlopende psychiatrische aandoeningen. De inhoud van het protocol CGT-insomnie (CGT-I) wordt uiteengezet en van enkele veel voorkomende psychiatrische aandoening wordt besproken welke aanpassingen van het CGT-I protocol nodig zijn, welke aandachtspunten relevant zijn en hoe specifieke onderdelen van het protocol kunnen worden toegepast. 

Na afloop van deze workshop:

  • Weet u wanneer CGT-insomnie geïndiceerd is
  • Weet u waar de behandeling CGT-insomnie uit bestaat
  • Weet u welke specifieke aandachtspunten er zijn bij verschillende psychiatrische aandoeningen
21 september 2021
Workshop - PTSS en slaap: nachtmerries en andere slaapverstoringen (ronde 1)

Slaapproblemen komen veel voor bij posttraumatische stressstoornis (PTSS). Nachtmerries worden het vaakst gerapporteerd, maar insomnie, slaapapneu, pavor nocturnus en nachtelijke arousals komen ook veel voor (en die worden vaak ten onrechte gediagnosticeerd als nachtmerries).

In deze workshop wordt ingegaan op de etiologie, prevalentie en diagnostiek van slaapproblemen bij PTSS, hoe deze fenomenen elkaar versterken en wat dit betekent voor diagnostiek en behandeling. Daarnaast worden verschillende (gedragsmatige) slaapinterventies besproken, en de timing van toepassing van interventies in de behandeling van PTSS.

Na afloop van deze workshop weet u meer van:

  • Diagnostiek van slaapverstoringen die veelvuldig voorkomen bij PTSS
  • Interventies gericht op verschillende slaapverstoringen
21 september 2021
Workshop - Effecten van psychofarmaca op de slaap; van neurotransmitters naar praktijk (ronde 2)

In deze workshop wordt een deel van de informatie uit de lezingen verder vertaald naar de praktijk. Gestart wordt met de neurobiologische aspecten van slaapregulatie. Door middel van casuïstiek en interactie met de deelnemers worden diverse aspecten van de wisselwerking tussen psychofarmaca en slaap behandeld.

Daarin komen diverse subgroepen psychofarmaca aan de orde, zowel wat betreft hun potentie voor behandeling als verstoring van de slaap. Deelnemers krijgen praktische adviezen ten aanzien van de farmacologische aspecten van het behandelen van slaapproblemen in de psychiatrie. Keuzes voor het voorschrijven danwel  het afbouwen van slaapmedicatie kunnen vervolgens op de individuele patiënt afgestemd worden, door toepassen van de opgedane kennis van farmacodynamiek en –kinetiek, bijwerkingen en adviezen rond rijvaardigheid.

Na afloop van deze workshop:

  • Weet u welke neurotransmitters van belang zijn voor het beïnvloeden van slaap en waak en welke effecten verschillende psychofarmaca hierop hebben
  • Kent u belangrijke eigenschappen van psychofarmaca die invloed hebben op de keuze van specifieke middelen voor het behandelen van slaapproblemen (werkingsduur, bijwerkingen)
  • Weet u waar u op moet letten bij patiënten met een combinatie van psychiatrie, somatiek en slaapproblemen, die psychofarmaca gebruiken
  • Heeft u kennis van de plaats van psychofarmaca ten opzichte van niet-farmacologische interventies, gebaseerd op geldende richtlijnen
  • Kent u de stappen die nodig zijn voor verantwoorde afbouw van slaapmedicatie
21 september 2021
Workshop - Chronotherapie in de praktijk (ronde 2)

In deze workshop zal de organisatie van het circadiane systeem worden uitgelegd, met daarbij specifieke aandacht voor de biologische klok (SCN) en de factoren die van invloed zijn op de biologische klok, de zg. “Zeitgebers”. De belangrijkste circadiane ritme stoornissen, zoals vertraagde slaap-waakritmestoornis en non-24 hour circadiane ritmestoornis, zullen worden besproken en aan de hand van casuïstiek worden toegelicht. Hierbij zal stilgestaan worden bij zowel de diagnostiek als de behandeling met chronotherapie in de dagelijkse praktijk. 

Na afloop van deze workshop:

  • Weet u hoe circadiane ritmes gereguleerd worden
  • Weet u welke factoren van invloed zijn op de biologische klok
  • Weet u wat een circadiane ritme stoornis is
  • Kent u de basisprincipes van chronotherapie met licht en melatonine en de toepassing daarvan in de klinische praktijk
21 september 2021
Plenair 3: Casusiestieksessie

Na twee plenaire sessies en twee workshops heeft u deze dag al veel nieuwe kennis verkregen, maar misschien is nét die ene vraag nog onbeantwoord gebleven. Of heeft u nog een casus die u graag aan het sprekersteam wilt voorleggen? Tijdens deze slotsessie is er alle ruimte voor deze laatste onbeantwoorde vragen en casussen. 

Casuïstiek kunt u op voorhand mailen naar evenementen@prelum.nl

21 september 2021

De sprekers

Somnoloog, senior onderzoeker, bijzonder hoogleraar Slaap en psychopathologie
Kinderneuroloog, -somnoloog
GZ-psycholoog, somnoloog (ESRS)
Klinisch psycholoog, psychotherapeut, praktijkopleider, senior onderzoeker